جهاد اقتصادي
«جهاد» از ارکان اسلام بشمار مي رود. حضرت رسول الله صلي الله عليه و آله فرموده:«بُني الاسلام علي خمس؛ شهادة ان لا اله الا الله و ان محمدا رسول الله و اقامة الصلوة و الزکوة و الحج و الجهاد»
جهاد از ريشهء «جُهد» يا «جَهد» به معناي زحمت، مشقت،توان، طاقت و تلاش بسيار توأم با سختي است. (مفردات راغب اصفهاني) و در اصطلاح عبارت است از: بذل جان، مال و توان در راهاعتلاي اسلام و بر پا داشتن شعائر ايمان و دين. (جواهر الکلام). جنگ را از آن جهت جهاد گويند که تلاش همراه با رنجاست، مجاهد يعني تلاش کننده و جنگ کننده. (قاموس قرآن)
مرحوم علامه طباطبائي ره در تفسير آيه 78 از سوره حج (جاهدوا في الله حق جهاده ...) مي فرمايد: كلمه جهاد به معناي بذل جهد و كوشش در دفع دشمن است و بيشتر بر مدافعه به جنگ اطلاق ميشود و ليكن گاهي به طور مجاز توسعه داده ميشود به طوري كه شامل دفع هر چيزي كه ممكن است شري به آدمي برساند ميشود .
مقام معظم رهبري راجع به مفهوم جهاد، در ديدار مردم اصفهان در روز عيد قربان 89 فرمود: «جهاد فقط تفنگ به دست گرفتن نيست؛ جهاد اين است كه انسان خود را هميشه در ميدان حركت و مبارزه با مانعها و مانعتراشها ببيند، احساس تكليف كند، احساس تعهد كند؛ اين ميشود جهاد؛ جهاد اسلامى اين است. جهاد گاهى با جان است، گاهى با مال است، گاهى با فكر است، گاهى با دادن شعار است، گاهى با حضور در خيابان است، گاهى با حضور در پاى صندوق رأى است؛ اين ميشود جهاد فىسبيلاللَّه؛ و اين است كه يك ملت را رشد ميدهد، طراوت ميدهد، تازگى ميدهد، اميد ميدهد و يك ملت پيش ميرود».
با توجه به تعريف مذكور، ورود به هر بعدي از ابعاد جامعه اسلامي که نيازمند کوشش و تلاش مجاهدانه است؛ جهاد محسوب ميشود. لذا حكم به جهاد اقتصادي در سال 90 كه بي شك بر اساس مهمترين اولويت ها و ضرورتها صادر شده است، به عنوان يك تكليف شرعي، ديني و ملي بايد مورد توجه آحاد مردم ايران قرار گرفته و در راه تحقق آن كه به تجلي و اقتدار همه جانبه ايران اسلامي منجر خواهد شد از هيچ كوشش و مجاهدتي فروگذار نكنند.
و اقتصاد را علم بررسي ماهيت و علل ثروت ملل، بررسي ماهيت ثروت از طريق قوانين توليدو توزيع، مطالعه بشر در زندگي شغلي و حرفه اي، علم تخصيص منابع محدود براي تامين نياز ها و خواسته هاي نا محدود، دانشي که به تخصيص بهينه کالاها و فراوردهها ميپردازد و علمي که رفتار و رابطه انسان را با اشياي مادي مورد نياز او که به رايگان در طبيعت نمي يابد ، مطالعه مي کند و ... تعريف كرده اند.
از آنجا كه خاستگاه علم اقتصاد، تفكر و فلسفه دوران رنسانس و مبتني بر انديشه هاي ماديگرايانه فلاسفه غرب است لذا پذيرش دستاوردهاي آن، همواره با ترديد مسلمين مواجه بوده است. به همين دليل «نظام اقتصاد اسلامي» با استفاده از مجموعه قواعد کلّي ارائه شده در اسلام در زمينه روش تنظيم حيات اقتصادي و حلّ مشکلات اقتصادي در راستاي تامين عدالت اجتماعي، شكل گرفت و با توجه به ضرورتها و نيازهاي روز در حال گسترش است. البته بايد دانست كه اقتصاد اسلامي هم داراي مکتب و نظام اقتصادي است و هم از ماهيت علمي برخوردار است و بر اساس اين ويژگيها جوامع اسلامي قادرند با تکيه بر معارف غني اسلام به حل مشکلات امروزي اقتصادي همت گمارند.
اقتصاد اسلامى عبارت است از يك سلسله دستورات و قوانين شرعى كه در ارشاد و هدايت مردم در امر توليد و توزيع و خدمات و مصرف صحيح به منظور جلوگيرى از مشكلات مادى و رفع نيازمندىها و از بين بردن فقر و استضعاف و جلوگيرى از تكاثر، براساس حق و عدل به نحوى منسجم تدوين شدهاند.
بديهي است كه يكي از شرائط حيات ملي، تحقق اقتصاد سالم و مستقل در يك كشور است. وجود ثروت فراوان و اقتصاد قدرتمند مي تواند، سرآمدي و اقتدار يك كشور را در جهان امروز به همراه داشته و به وابستگي ها و دخالتهاي بيگانگان خاتمه دهد. به همين دليل و براي حفظ عزت مسلمين و تقويت و رشد جامعه اسلامي، تقويت بنيه اقتصادي در اسلام مورد حمايت همه جانبه قرار گرفته است. اسلام اقتصاد را يك ركن از اركان حيات اجتماعي مي داند.
پر واضح است كه منظور از اقتصاد در «جهاد اقتصادي»، پرداختن به علم اقتصاد و استغراق در نظريه پردازي ها و سرگرم شدن به مجادلات بيهوده مكاتب اقتصادي نيست. «جهاد اقتصادي» ناظر به اين است كه «ما بايد بتوانيم قدرت نظام اسلامى را در زمينهى حل مشكلات اقتصادى به همهى دنيا نشان دهيم؛ الگو را بر سر دست بگيريم تا ملتها بتوانند ببينند كه يك ملت در سايهى اسلام و با تعاليم اسلام چگونه ميتواند پيشرفت كند».
البته لازمه وصول به اين اقتدار و الگوسازي، در اختيار داشتن ديدگاهها، راهكارهها و برنامه هاي فوري و راهگشاست كه براي رسيدن به اين مقصود بايد از مشورت عالمانه مديران مجرب، كارشناسان خبره، اساتيد مبرز و دانشمندان فاضل و دلسوز بهره جست. معارف والاي اسلام، مواد اصلي و اركان اين راهبردها را تشكيل خواهد داد، نه نسخه برداري هاي ناشيانه از اسميت و ريكاردو و كينز و ...
همه بايد بدانند كه؛ «بايد در اين ميدان، حركت جهشي و مجاهدانه داشته باشيم». و اين حركت جهشي و مجاهدانه را ساز و كار ويژه اي است. «جهاد» لزوما" جنگ نيست اما خط مقدم دارد. پشتيبان و تداركات مي خواهد. به طراحي و آرايش نيازمند است. خط شكن هاي آن بايد از توانايي و صلاحيت لازم برخوردار باشند تا دچار ترديد و اشتباه نشوند. مجاهداني كه در اين جهاد شركت مي كنند آحاد امت اسلامي ايرانند.«از ملت عزيزمان انتظار دارم كه در عرصهي اقتصادي با حركتِ جهادگونه كار كنند، مجاهدت كنند».
مقام معظم رهبري، در طول سالهاي گذشته با ابلاغ سياستهاي اصل 44 قانون اساسي و اعلام سالهاي «اصلاح الگوي مصرف» و «كار مضاعف و همت مضاعف» در دو سال گذشته پيش زمينه جهاد اقتصادي را تدارك نموده و با تحليل جامعي از بايسته هاي ايران اسلامي، حكم جهاد را در عرصه اقتصادي صادر فرمودند. بسترهايي كه در طول اين سالها فراهم شد، همه چيز را براي حركت جهشي و جهادي آماده ساخته است. بنابراين اميد مي رود مسئولان ارجمند با استفاده از همه ظرفيت ها و امكانات وارد ميدان شوند و شرائط كار و تلاش را براي همگان مهيا سازند. ----- > اصل مقاله در وبلاگ : «مديريت، اقتصاد و توسعه»