شبهه سروش و پاسخ های آن
مدتی پیش حضرت آیت الله سبحانی نیز به این سخنان پاسخ گفته و تاکید کردند « این دیدگاه ها جدید و نو نیست و ایشان (سروش) نیز طراح و پایه گذار آنها نمى باشد، بلکه ریشه در کلام پیشینیان دارد که فعلاً جاى بحث آن نیست»
آیت الله سبحانی نوشت « اصولاً مشکل این نوع نویسندگان این است که پیوند خود را با حوزه هاى علمیه و اسلام شناسان واقعى قطع نموده، آن گاه به نقد و گفتگو مى پردازند. بنده از شخص ایشان و دیگر دوستانى که گاهى دیدگاه هاى نوى دارند درخواست مى کنم این نوع مسائل را قبلاً در محافل علمى حوزوى مطرح کنند و آنگاه چکیده گفت و گوها را منتشر نمایند. این دوستان عزیز هر چه هم متفکر و سخنور باشند در معارف و احکام الهى تخصص ندارند»
آیت الله سبحانی در بخشی از نامه خود می نویسد : جناب ایشان (سروش) به یک رشته اصولى معتقدند که هرگز با ختم نبوت و انقطاع وحى سازگار نیست، این اصول عبارتند از: الف) تداوم وحى نبوى ، ب) اعتقاد به پلورالیسم دینى و صراط هاى مستقیم . درباره موضوع نخست چنین مى نویسد: «تجربه نبوى یا تجربه شبیه به تجربه پیامبران، کاملاً قطع نمى شود و همیشه وجود دارد». و درباره موضوع دوم ایشان به جاى یک صراط به صراط هاى متعددى معتقد است و پلورالیسم را به معناى وسیعى پذیرفته و همه قرائت هاى از اسلام را حق و مایه نجات مى داند.
در این صورت با این اعتقاد چگونه قرائت شیعه را درباب امامان تخطئه مى کند و به قرائت مقابل آن معتقد مى شود. و به اصطلاح خار را در چشم دیگران مى بیند امّا تیر را در چشم خود نمى بیند. ایشان در تعابیرى مى گوید: 1.« این نکته را باید به گوش جان شنید و تصویر و منظر باید عوض کرد، و به جاى آن که جهان را واجد یک خط راست و صدها خط کج و شکسته ببینیم، باید آن را مجموعه اى از خطوط راست دید که تقاطع ها و توازى ها و تطابق هایى با هم پیدا مى کنند، بل حقیقت در حقیقت غرقه شد » .اگر ایشان اعتقاد دارد که «همه اعتقادات صحیح است»، چگونه اعتقاد شیعه را در باب مرجعیت علمى ائمه، خط کج و شکسته مى بیند. این سخنان متعارض نشانه چیست؟؛ 2. «اسلام سنى فهمى است از اسلام و اسلام شیعى فهمى دیگر. و اینها و توابع و اجزایشان، همه طبیعى اند و رسمیت دارند».
اگر بنا به گفته ایشان اسلام شیعى فهمى است از اسلام و طبیعى و رسمى است ، چگونه ایشان اعتقاد شیعه به مرجعیت علمى ائمه را غیر طبیعى مى داند و به رسمیت نمى شناسد؟!»
مطالعه این نامه ها را که حاوی مسائل و نکات بسیار ارزشمندی می باشد به دوستان محقق و اندیشه ورز توصیه می کنم .