بعد از انتشار نکته  اقتراحیه ما راجع به « هلال ماه نو » بعضی از دوستان طی تماسهائی ، تذکر مشفقانه دادند که ادبیات بکار برده شده در آن نوشته مناسب نبود و خواستند که جبران کنم . حقیر البته دلائل خود را برای  تک تک این عزیزان شرح دادم  ضمن آنکه  در قسمت پایانی نوشته مذکور نیز تصریح شده بود  همه مومنان در هر حال به تکلیف شرعی و ایمانی خود عمل کرده و می کنند و بی شک ماجورند .

     اما تماس جناب حاج آقا جولائی مدیرعامل معزز ستاد دیه باعث شد تا حقیر با اعلام مراتب ادب و احترام و اعتذار  نسبت به این بزرگان توضیحاتی را تقدیم کنم  

     در علم نجوم به هنگامی که ماه بین زمین و خورشید قرار دارد و هیچ بخشی از ماه برای ناظر زمینی روشن نیست اصطلاحا" مقارنه ماه و خورشید یا ماه نو گفته می شود. در واقع «مقارنه» لحظه تولد ماه است . گر چه فرایند شکل گیری هلال ماه از همین جا آغاز می شود اما به دلیل وجود سایه کوههای ماه ،  تا زمانی که جدایی زاویه بین ماه و خورشید به 7 درجه نرسیده است هلال ماه تشکیل نمی شود .

     اختلاف موجود برای رویت از لحظه تولد ماه شروع می شود ! به این معنی که بعضی از فقها تشکیل هلال را که با ابزارهای نجومی قابل رویت باشد ولو آنکه با چشم معمولی نتوان دید ، مبنای آغاز ماه نو می گیرند و بعضی دیگر به رویت در هر جای دنیا که افق همسان داشته باشند معتقدند و بسیاری نیز به رویت هلال ماه در منطقه اعتقاد دارند .

     در کشور عربستان اگر مقارنه ماه و خورشید پیش از غروب خورشید اتفاق افتد و در شهر مکه ماه پس از خورشید غروب کند فردای آن روز اول ماه بعد می باشد. این ضابطه لزوما" به معنی رویت پذیر بودن هلال ماه نیست.

    مطابق این مقدمه و آنچه در مطلب قبلی معروض شد ، اختلاف نظر راجع به رویت ماه با مبانی و رویکردهای متنوع علمی و فقهی همیشه وجود داشته  و هیچکس هم حق ندارد تا ساحت مراجع معظم تقلید را در خصوص تشخیص و فتوا مورد چالش قرار دهد . لذا حقیر در آن نوشته فقط  به وحدت و همدلی و صفوف بهم فشرده مومنان در روز فطر توجه داشته و هرگز نخواستم جسارتی در چرائی فتاوا روا دارم که خود را لایق اینگونه مباحث نمی دانم . ضمن آنکه باز هم آرزو می کنم با وحدت نظر فقهی در چنین مواردی موجبات یکپارچگی مومنان و طنین واحد صدای الله اکبرشان در نمازهای عید فراهم گردد انشاءالله