توکل و اعتماد به نفس
در یکی از نوشته های حضرت آیه الله جوادی آملی آمده است : « يكى از افكارى كه از مغرب زمين به حريم انديشه ناب توحيدى مسلمانان و موحدان نفوذ كرده،اين است كه اعتماد به نفس از فضايل است و بايد ديگران را به آن ترغيب كرد، در حالى كه اسلام هرگز اعتماد به نفس را تأييد نكرده است، زيرا انسانى كه مالك هيچ شأنى از شئون خود نيست: «لا يملك لنفسه نفعا و لا ضرا و لا موتا و لا حياة و لا نشورا» چگونه مىتواند بر خود تكيه كند؟ آنچه از نظر اسلام فضيلت به شمار مىرود و دين به آن بها مىدهد اعتماد و توكل بر خداست، چنانكه حضرت امام جواد (عليهالسلام) فرمودند: «الثقة بالله تعالى ثمن لكل غال و سلم إلى كل عال» اعتماد به خدا بهاى هر كالاى گرانبها و نردبان صعود به هر درجه بلندى است. تكيهگاه مؤمن، قدرت بىكران و مستقل خداى سبحان است، نه قدرت خودش و نه قدرت ديگران» نقل از کتاب : مراحل اخلاق در قرآن ص 363
اما روانشناسان بر این باورند که یکی از رموز موفقیت انسان ها « اعتماد به نفس » است و عدم وجود اعتماد به نفس باعث افسردگي، احساس بدبختي، ناامني،اطمينان پايين ميشود كه ممكن است سبب شود خواسته هاي ديگران را بر خواسته هاي خود مقدم بدانند.سرزنش هاي دروني مدام آزارشان داده ، باعث زمين خوردن در هر رقابتي ميشود و آنها را غير ممكن نشان ميدهد.
همه ما در طول زندگی بی ترديد در شرايطى قرار گرفتيم كه نسبت به توانايى ها، امكانات، ظاهر و ديگر مسائل شخصى مربوط به خودمان دچار ترديد و حس كمبود شده ایم و اين همان جايى است كه عدم اعتماد به نفس پا به ميدان گذاشته است؛ همان زمانى كه ما فكر مى كنيم به اندازه كافى براى انجام كارى خوب نيستيم و به قول معروف كم مى آوريم!
موضوع اعتماد به نفس در مباحث روانشناختی مدیریتی نیز مورد تاکید قرار گرفته و یکی از ابزارهای موفقیت در «مدیریت » معرفی شده است .
اما این حقیر که همواره از ارادتمندان حضرت آیه الله جوادی آملی بوده و از خرمن دانش و معرفت ایشان خوشه ها چیده ام در ارتباط با کلام مبارک ایشان معروض میدارم ؛ اگر قرار است انسان به دست اویز و تکیه گاهی اعتماد کرده و در جهت پیشرفت های خود از آن متنعم گردد ، بی شک هیچ تکیه گاهی بهتر و محکمتر از اتکال به خداوند متعال نیست . تکیه کردن به دیگران و به نفس ضعیفی که در معرض هزاران وسوسه و انحراف است از اشتباهات و انحرافات بزرگ زندگی انسان ها به شمار می رود چرا که می گویند ؛ اگر به كسي تكيه نكني ، كسي هم نمي تواند تو را خوار و بي مقدار كند!
مواردی که به عنوان تقویت اعتماد به نفس در کتب روانشناسی ذکر شدند را می توان در قالب تغییر باورهای غلط و اطمینان به توانائیهای خود و شناخت خود و بصیرت نفس تفسیر کرد . بسياري از باورها كه از آنها به عنوان باورهاي خود شكننده ياد مي كنند ، موجب عدم دستيابي ما به خواسته ها و آرزوهايمان مي شود.
مثلا اگر ما باور داشته باشيم كه ( بطور ذاتي ) انسان تنبلي هستيم هرگز در رسيدن به خواسته ها و اهدافمان موفق نخواهيم بود !
متاسفانه اين باورها مثل : من نمی توانم تغییر کنم ، من همینجوری هستم ، من نمی توانم احساساتم را کنترل کنم و ... اغلب در ذهن ناخودآگاهمان جريان دارد
و اراده هاي ما را از درون تحت تاثير نيروي بازدارنده و منفي خود قرار مي دهد. روانشناسان با «اعتماد به نفس » در صددند تا خودشناسی و خود باوری را تقویت کرده و انسان ها را از چنبره باورهای شیطانی و خرافی برهانند . اما اگر مفهوم اعتماد به نفس ، عدم توجه به اعانات و الطاف الهی و توکل به او تعالی باشد قطعا" نتیجه ای جز خود فریبی و بروز آسیب ها و امراض نفسانی دیگری همچون تکبر و خودخواهی و تفرعن نخواهد داشت .
اما روانشناسان بر این باورند که یکی از رموز موفقیت انسان ها « اعتماد به نفس » است و عدم وجود اعتماد به نفس باعث افسردگي، احساس بدبختي، ناامني،اطمينان پايين ميشود كه ممكن است سبب شود خواسته هاي ديگران را بر خواسته هاي خود مقدم بدانند.سرزنش هاي دروني مدام آزارشان داده ، باعث زمين خوردن در هر رقابتي ميشود و آنها را غير ممكن نشان ميدهد.
همه ما در طول زندگی بی ترديد در شرايطى قرار گرفتيم كه نسبت به توانايى ها، امكانات، ظاهر و ديگر مسائل شخصى مربوط به خودمان دچار ترديد و حس كمبود شده ایم و اين همان جايى است كه عدم اعتماد به نفس پا به ميدان گذاشته است؛ همان زمانى كه ما فكر مى كنيم به اندازه كافى براى انجام كارى خوب نيستيم و به قول معروف كم مى آوريم!
موضوع اعتماد به نفس در مباحث روانشناختی مدیریتی نیز مورد تاکید قرار گرفته و یکی از ابزارهای موفقیت در «مدیریت » معرفی شده است .
اما این حقیر که همواره از ارادتمندان حضرت آیه الله جوادی آملی بوده و از خرمن دانش و معرفت ایشان خوشه ها چیده ام در ارتباط با کلام مبارک ایشان معروض میدارم ؛ اگر قرار است انسان به دست اویز و تکیه گاهی اعتماد کرده و در جهت پیشرفت های خود از آن متنعم گردد ، بی شک هیچ تکیه گاهی بهتر و محکمتر از اتکال به خداوند متعال نیست . تکیه کردن به دیگران و به نفس ضعیفی که در معرض هزاران وسوسه و انحراف است از اشتباهات و انحرافات بزرگ زندگی انسان ها به شمار می رود چرا که می گویند ؛ اگر به كسي تكيه نكني ، كسي هم نمي تواند تو را خوار و بي مقدار كند!
مواردی که به عنوان تقویت اعتماد به نفس در کتب روانشناسی ذکر شدند را می توان در قالب تغییر باورهای غلط و اطمینان به توانائیهای خود و شناخت خود و بصیرت نفس تفسیر کرد . بسياري از باورها كه از آنها به عنوان باورهاي خود شكننده ياد مي كنند ، موجب عدم دستيابي ما به خواسته ها و آرزوهايمان مي شود.
مثلا اگر ما باور داشته باشيم كه ( بطور ذاتي ) انسان تنبلي هستيم هرگز در رسيدن به خواسته ها و اهدافمان موفق نخواهيم بود !
متاسفانه اين باورها مثل : من نمی توانم تغییر کنم ، من همینجوری هستم ، من نمی توانم احساساتم را کنترل کنم و ... اغلب در ذهن ناخودآگاهمان جريان دارد
و اراده هاي ما را از درون تحت تاثير نيروي بازدارنده و منفي خود قرار مي دهد. روانشناسان با «اعتماد به نفس » در صددند تا خودشناسی و خود باوری را تقویت کرده و انسان ها را از چنبره باورهای شیطانی و خرافی برهانند . اما اگر مفهوم اعتماد به نفس ، عدم توجه به اعانات و الطاف الهی و توکل به او تعالی باشد قطعا" نتیجه ای جز خود فریبی و بروز آسیب ها و امراض نفسانی دیگری همچون تکبر و خودخواهی و تفرعن نخواهد داشت .
+ نوشته شده در چهارشنبه ۲۳ شهریور ۱۳۸۴ ساعت توسط .-« ابراهیم صفری »-.
|